Energiezuinig renoveren: comfortabeler wonen en klaar voor de toekomst

Bij een energiezuinige renovatie verbeter je de energieprestaties van een bestaande woning. Dat kan met één gerichte ingreep, maar ook als onderdeel van een totaalrenovatie.

Denk bijvoorbeeld aan:

• dak-, gevel- en vloerisolatie
• hoogrendementsbeglazing en nieuw buitenschrijnwerk
• een efficiënte verwarmingsinstallatie
• een warmtepomp
• een goed ventilatiesysteem
• zonnepanelen
• het luchtdicht maken van de woning

Welke ingrepen het meest aangewezen zijn, hangt af van de bestaande woning, het huidige EPC-label, je budget en je toekomstplannen.

Daarom is het belangrijk om eerst het volledige plaatje te bekijken en pas daarna te beslissen welke werken je uitvoert en in welke volgorde.

Energiezuinig renoveren begint in de eerste plaats bij het beperken van warmteverlies.

Een goed geïsoleerde woning heeft minder energie nodig om te verwarmen. Daarom wordt meestal eerst gekeken naar het dak, de buitenmuren, vloeren, ramen en deuren.

Pas daarna is het zinvol om de technische installaties optimaal op de vernieuwde woning af te stemmen. Een warmtepomp plaatsen in een slecht geïsoleerde woning is bijvoorbeeld niet altijd de meest efficiënte oplossing.

Door isolatie, ventilatie en technieken samen te bekijken, vermijd je dat bepaalde keuzes later opnieuw moeten worden aangepast.

Een ingrijpende energetische renovatie, kortweg IER, gaat een stap verder dan een gewone energetische renovatie.

Bij een IER worden minstens de installaties voor de opwekking van verwarming, koeling of warm water volledig vervangen. Daarnaast wordt minstens 75% van de bestaande en nieuwe scheidingsconstructies rond het beschermd volume die aan de buitenomgeving grenzen, geïsoleerd.

Voor een ingrijpende energetische renovatie gelden specifieke EPB-eisen. Welke eisen precies van toepassing zijn, hangt onder meer af van het jaar waarin de bouwaanvraag wordt ingediend en van het type gebouw.

Een IER vraagt dus om een doordachte aanpak waarbij isolatie, technieken, ventilatie en energieprestaties vanaf het begin op elkaar worden afgestemd.

Sinds 1 januari 2023 geldt in Vlaanderen een renovatieverplichting voor nieuwe eigenaars van energieverslindende woningen en appartementen.

Koop je een woning of appartement met EPC-label E of F, dan moet je die binnen zes jaar na de aankoop of andere overdracht renoveren tot minstens EPC-label D. Nadien moet het behaalde label worden aangetoond met een nieuw EPC.

De renovatieverplichting is momenteel beperkt tot label D. De eerder geplande stapsgewijze verstrenging van de renovatieplicht vanaf 2028 werd afgeschaft.

Los van de wettelijke verplichting kan het interessant zijn om bij een grondige renovatie verder te kijken dan de minimale vereisten. Wanneer je toch ingrijpende werken uitvoert, kan je bepaalde energetische maatregelen meteen meenemen en zo vermijden dat je enkele jaren later opnieuw moet verbouwen.

Dakisolatie

Warmte stijgt. Een onvoldoende geïsoleerd dak kan daardoor voor aanzienlijk warmteverlies zorgen. Dakisolatie is dan ook vaak een van de eerste maatregelen die bij een energetische renovatie wordt onderzocht.

Gevelisolatie

Ook via de buitenmuren kan veel warmte verloren gaan. Afhankelijk van de woning kan isolatie aan de buitenzijde, binnenzijde of via de spouw een oplossing bieden.

Vloerisolatie

Vloerisolatie beperkt het warmteverlies naar de bodem of kelder en zorgt tegelijk voor meer comfort.

Ramen en deuren

Verouderde beglazing en buitenschrijnwerk vervangen door goed isolerende oplossingen helpt warmteverlies en tocht te beperken.

Verwarming en warmtepomp

Zodra de gebouwschil voldoende geïsoleerd is, kan bekeken worden welke verwarmingsoplossing het best bij de woning past. In bepaalde situaties kan een warmtepomp een interessante keuze zijn.

Ventilatie

Hoe beter een woning wordt geïsoleerd en luchtdicht gemaakt, hoe belangrijker een goed ventilatiesysteem wordt. Zo wordt vervuilde en vochtige lucht gecontroleerd afgevoerd en verse lucht aangevoerd.

Zonnepanelen

Met zonnepanelen wek je zelf hernieuwbare elektriciteit op. In combinatie met andere energetische ingrepen kunnen ze bijdragen aan een lager energieverbruik van het net.

De kostprijs van een energetische renovatie verschilt sterk van woning tot woning.

De oppervlakte, ouderdom en bestaande toestand van het gebouw spelen een rol, maar ook de gekozen materialen, technieken en afwerkingsgraad. Bovendien maakt het een groot verschil of je enkele energetische ingrepen uitvoert of kiest voor een volledige totaalrenovatie.

Daarom vertrekken we bij Verelst liever van de woning en jouw renovatieplannen dan van een algemene prijs per vierkante meter.

Een goede analyse vooraf geeft een veel realistischer beeld van de noodzakelijke werken, en het bijbehorende budget.

Voor bepaalde renovatie- en energiebesparende werken bestaan in Vlaanderen financiële steunmaatregelen.

Via Mijn VerbouwPremie kunnen bepaalde eigenaars, afhankelijk van hun inkomen en de uitgevoerde werken, in aanmerking komen voor premies. Welke werken in aanmerking komen, verschilt naargelang de inkomenscategorie.

Daarnaast bestaat Mijn VerbouwLening. Daarmee kunnen bepaalde doelgroepen een voordelige lening aangaan voor renovatiewerken die de woningkwaliteit en energieprestatie verbeteren.

Premies, bedragen en voorwaarden wijzigen regelmatig. Controleer daarom vóór de start van de werken altijd welke steunmaatregelen op jouw situatie van toepassing zijn.

Een energetische renovatie is meer dan een manier om je energiefactuur te verlagen.

Je investeert tegelijk in:

• een lager energieverbruik
• meer wooncomfort
• een gezonder binnenklimaat
• een betere energieprestatie
• een woning die klaar is voor de toekomst
• het behoud of de verbetering van de waarde van je woning

Het belangrijkste is dat de verschillende ingrepen niet los van elkaar worden bekeken. Een woning is één geheel. Isolatie, verwarming, ventilatie, ramen en hernieuwbare energie moeten op elkaar afgestemd zijn.

Een energetische renovatie vraagt heel wat technische keuzes. Zeker wanneer je verschillende delen van de woning tegelijk aanpakt.

Verelst begeleidt je van de eerste analyse tot de uitvoering van de werken. We bekijken de bestaande woning, brengen de mogelijkheden in kaart en stemmen de verschillende renovatiewerken op elkaar af.

Zo heb je één bouwpartner voor de coördinatie en uitvoering van je renovatie.

Benieuwd wat er mogelijk is met jouw woning?

Moet ik mijn woning verplicht energetisch renoveren?

Dat hangt af van je situatie. Wie sinds 1 januari 2023 in Vlaanderen een woning of appartement met EPC-label E of F koopt of via bepaalde andere overdrachten verwerft, valt in principe onder de renovatieverplichting. De woning moet binnen zes jaar minstens EPC-label D behalen. Er bestaan uitzonderingen, dus controleer altijd welke regels voor jouw situatie gelden.

Moet ik meteen naar EPC-label A renoveren?

Nee. Binnen de huidige renovatieverplichting moeten woningen met label E of F na een aankoop of andere betrokken overdracht binnen zes jaar minstens label D behalen. De eerder geplande verdere verstrenging van de renovatieplicht werd afgeschaft.

Bij een grondige renovatie kan het wel interessant zijn om verder te kijken dan de wettelijke minimumvereisten en te onderzoeken welke bijkomende maatregelen technisch en financieel zinvol zijn.

Wat is het verschil tussen energetisch renoveren en een ingrijpende energetische renovatie?

Energetisch renoveren is een algemene term voor renovatiewerken die de energieprestatie van een woning verbeteren.

Een ingrijpende energetische renovatie of IER heeft een specifieke wettelijke definitie. Daarbij worden minstens de opwekkers voor onder andere verwarming, koeling of warm water volledig vervangen én wordt minstens 75% van de relevante gebouwschil geïsoleerd.

Kan ik mijn woning stap voor stap energiezuinig renoveren?

Ja. Een energetische renovatie kan perfect gefaseerd worden. Het is wel belangrijk om vooraf een totaalplan op te maken, zodat de verschillende werken technisch op elkaar aansluiten en je later geen eerdere ingrepen opnieuw moet aanpassen.

Heb ik een architect nodig voor een energetische renovatie?

Dat hangt af van de werken die je uitvoert. Voor bepaalde structurele ingrepen of vergunningsplichtige werken is de tussenkomst van een architect verplicht. Ook wanneer dat niet wettelijk vereist is, kan een architect bij een uitgebreide renovatie een belangrijke rol spelen in het ontwerp en de coördinatie.

Lees ook: Architect en renovatie: hoeveel kost dat écht?

Kan ik premies krijgen voor energiezuinig renoveren?

Voor bepaalde renovatie- en energiebesparende werken bestaan Vlaamse steunmaatregelen. Of je in aanmerking komt voor Mijn VerbouwPremie en welke werken ondersteund worden, hangt onder meer af van je inkomen en situatie. Voor bepaalde doelgroepen bestaat daarnaast Mijn VerbouwLening.

Omdat de voorwaarden regelmatig wijzigen, controleer je best voor de start van de werken de actuele informatie van de Vlaamse overheid.

Hoe begin ik aan een energetische renovatie?

Begin met een grondige analyse van de bestaande woning. Bekijk het EPC, de isolatie van dak, muren en vloer, de ramen, verwarmingsinstallatie en ventilatie. Bepaal vervolgens welk eindresultaat je wilt bereiken en maak op basis daarvan een renovatieplan en budget.

Zo kan je de werken in de juiste volgorde uitvoeren en vermijd je onnodige of dubbele investeringen.

Wil je niet alleen de energieprestaties verbeteren, maar je woning grondig aanpakken? Bij een totaalrenovatie bekijken we de woning als geheel: van indeling en constructie tot isolatie, technieken en afwerking.